Adakah Fluorida Menurunkan IQ?

Diterbitkan oleh: International IQ Test
Kemas kini terakhir: 9 November 2026

Pengenalan

Amalan menambahkan fluorida ke dalam air minuman bermula di Amerika Syarikat pada tahun 1945. Kini, pemfluoridaan air diamalkan di beberapa negara, termasuk Kanada, Chile, Singapura, Hong Kong, Malaysia, Ireland, New Zealand dan Brazil, untuk membantu mencegah kerosakan gigi.

Fluorida juga ditambahkan ke dalam ubat gigi kerana membantu melindungi gigi. Namun, adakah fluorida baik untuk otak kita? Beberapa kajian telah meneliti persoalan ini. Berikut ialah dapatan mereka.

1. Pendedahan fluorida yang lebih tinggi dikaitkan dengan IQ yang lebih rendah dalam kalangan kanak-kanak

Satu kajian oleh Taylor dan rakan-rakan (2025), yang diterbitkan dalam JAMA Pediatrics, mendapati perkaitan yang signifikan secara statistik antara pendedahan fluorida yang lebih tinggi dengan IQ yang lebih rendah dalam kalangan kanak-kanak.

Semakin tinggi pendedahan kanak-kanak kepada fluorida, semakin rendah kecenderungan purata IQ mereka, dengan penurunan kira-kira 1.63 mata IQ bagi setiap peningkatan 1 mg/L kepekatan fluorida dalam air kencing, menurut Taylor dan rakan-rakan (2025). Kajian mereka merangkumi analisis terhadap 13 kajian dengan pengukuran pada peringkat individu.

Perkaitan yang signifikan secara statistik turut diperhatikan dalam beberapa analisis kepekatan fluorida dalam air kencing di bawah 1.5 mg/L. Namun, perkaitan itu tidak signifikan secara statistik dalam analisis keseluruhan kepekatan air minuman di bawah 1.5 mg/L.

Kajian ini tidak menetapkan tahap pendedahan terendah yang mungkin memberikan kesan terhadap IQ, atau sama ada wujud “julat tanpa risiko”. Walau bagaimanapun, kajian ini menunjukkan bahawa pendedahan yang lebih tinggi cenderung dikaitkan dengan purata IQ yang lebih rendah.

Satu meta-analisis Harvard mencapai kesimpulan yang serupa. Dalam kajian yang terutamanya meneliti kepekatan fluorida tinggi, kanak-kanak dalam kumpulan pendedahan lebih tinggi memperoleh skor yang secara purata bersamaan kira-kira 7 mata IQ lebih rendah berbanding kumpulan pendedahan lebih rendah.

Satu kajian prospektif Kanada oleh Green dan rakan-rakan (2019), yang diterbitkan dalam JAMA Pediatrics, turut memerhatikan perkaitan antara pendedahan fluorida semasa kehamilan dengan IQ yang lebih rendah pada kanak-kanak. Analisis fluorida dalam air kencing ibu merangkumi 512 pasangan ibu–anak.

Dalam komuniti yang dikaji, purata kepekatan fluorida dalam air minuman ialah 0.59 mg/L di kawasan dengan pemfluoridaan, berbanding 0.13 mg/L di kawasan tanpa pemfluoridaan. Dalam analisis tambahan yang telah diselaraskan, setiap peningkatan 1 mg/L kepekatan fluorida dalam air dikaitkan dengan penurunan purata 5.29 mata IQ pada kanak-kanak (selang keyakinan 95%: −10.39 hingga −0.19). Dapatan ini berasal daripada analisis statistik sekunder terhadap subsampel dan bukan perbezaan IQ yang diukur secara langsung antara dua kumpulan tersebut. Namun, perkaitan statistik ini tidak membuktikan hubungan sebab-akibat.

Satu kajian oleh Grandjean dan rakan-rakan (2023), yang menggabungkan tiga kohort prospektif dari Denmark, Kanada dan Mexico dengan jumlah melebihi 1,500 pasangan ibu–anak, turut mendapati perkaitan yang signifikan secara statistik antara pendedahan fluorida sebelum kelahiran dengan IQ yang lebih rendah pada kanak-kanak.

Penyelidik menganggarkan penurunan purata 2.06 mata IQ bagi setiap peningkatan 1 mg/L kepekatan fluorida dalam air kencing ibu, dengan kepekatan penanda aras yang dimodelkan sebanyak 0.45 mg/L dan had keyakinan bawah sebanyak 0.28 mg/L. Mereka menyimpulkan bahawa wanita hamil dan kanak-kanak mungkin memerlukan perlindungan daripada neurotoksisiti fluorida. Namun, apabila dianalisis secara berasingan, kohort Denmark tidak menunjukkan perkaitan yang signifikan, dan kepekatan ini bukan ambang yang telah ditetapkan sebagai tahap fluorida terbukti menyebabkan ketoksikan.

2. Bagaimana pendedahan fluorida berlebihan boleh menjejaskan otak

Satu ulasan saintifik tahun 2024 menerangkan empat mekanisme biologi yang mungkin membolehkan pendedahan fluorida berlebihan menjejaskan tubuh, khususnya otak:

• Tekanan oksidatif: Pendedahan fluorida berlebihan boleh meningkatkan penghasilan spesies oksigen reaktif dan mengganggu pertahanan antioksidan dalam sel saraf.
• Disfungsi mitokondria: Mitokondria menghasilkan ATP, sumber tenaga yang diperlukan oleh neuron untuk berfungsi. Dalam sesetengah model eksperimen, fluorida mengganggu fungsi mitokondria.
• Gangguan sinaptik: Eksperimen menunjukkan perubahan dalam penghantaran isyarat neuron dan keplastikan sinaptik, yang kedua-duanya terlibat dalam pembelajaran dan ingatan.
• Gangguan pengawalan kalsium sel: Kalsium mengawal penghantaran isyarat saraf. Gangguan pengawalan kalsium boleh menyebabkan disfungsi sel atau kerosakan neuron.

Mekanisme ini terutamanya dikaji dalam model eksperimen dan tidak dengan sendirinya membuktikan kesan pendedahan dos rendah pada manusia.

Kesimpulan

Kajian menunjukkan bahawa pendedahan fluorida yang lebih tinggi pada kanak-kanak cenderung dikaitkan dengan IQ yang lebih rendah, khususnya pada kepekatan tinggi. Ambang yang di bawahnya pendedahan langsung tidak memberikan kesan terhadap perkembangan kognitif belum ditetapkan dengan jelas.

WHO pada masa ini mengesyorkan agar kepekatan fluorida dalam air minuman tidak melebihi 1.5 mg/L. Namun, kajian Kanada oleh Green dan rakan-rakan (2019) turut memerhatikan perkaitan antara pendedahan fluorida yang lebih tinggi dengan IQ yang lebih rendah pada kanak-kanak dalam komuniti yang purata kepekatan airnya berjulat antara 0.13 hingga 0.59 mg/L, bergantung pada status pemfluoridaan.

Pendedahan fluorida masih meluas, sama ada melalui air berfluorida di sesetengah negara atau ubat gigi berfluorida yang sebahagiannya mungkin tertelan.

Oleh itu, wajar untuk mengambil kira jumlah keseluruhan pendedahan fluorida, khususnya semasa kehamilan dan zaman kanak-kanak, sambil mengingati bahawa kajian pemerhatian sahaja tidak membuktikan hubungan sebab-akibat.

Kajian prospektif berskala besar yang menggabungkan pengukuran pendedahan fluorida berulang, imbasan MRI otak, ujian kognitif dan kaedah yang lebih baik untuk mengawal faktor pengeliru dapat membantu menjelaskan mekanisme biologi yang terlibat serta memberikan asas yang lebih kukuh untuk menilai hubungan sebab-akibat.